viernes. 20.09.2019 |
El tiempo
viernes. 20.09.2019
El tiempo

Cidadán Valero Casal

Foto centenaria do Concello de Pontevedra. ARQUIVO DE JOSÉ VALERO CASAL
Foto centenaria do Concello de Pontevedra. ARQUIVO DE JOSÉ VALERO CASAL

AO PRINCIPIO sabía quen era, pero non o coñecía. Traballaba na sección de preimpresión do Diario de Pontevedra. Facía tarefas que non levan sinatura, pero que son tanto ou máis importantes que as do fotógrafo e o redactor.

José Valero Casal gastaba un humor escuro. Cando lle saía a mala baba cuspía comentarios intelixentes plenos de ironía que a un, sempre que non fose o foco das súas iras, lle facían esbozar un pequeno sorriso.

Para o deslinde de Pontevedra e Poio tiñan que falar con Valero

O Valero é un tipo que non anda con parvada ningunha. Percutía contra quen fose sen medias tintas. Era o seu principal defecto. Sempre dicía o que pensaba. E iso facía que a algúns obreiros lles caíse ben e a outros mal, pero ás altas esferas, a todas, non lles simpatizase.

Pouco despois de que lle acabase o contrato laboral no Diario, un grupo de prometedores xornalistas con ilusións montaron unha revista, en pleno alborexar da crise do ladrillo de 2008. O Valero soubo do negocio e ofreceulles facer o deseño da publicación. A revista, Pontenxogo, non foi a bo porto porque os que a editaban escolleran o peor momento da historia para levantar a súa empresa. Pero o deseño era dificilmente mellorable. Un gran produto. O Valero tiña un talento descomunal que a moitos nos ocultara detrás do traballo mecánico que lle esixía o día a día do xornal.

Cando pechou a revista perdinlle a pista. Estaba aí, ao lado, no vecindario. Paseando pola vila, polos parques, polas rúas peonís ou por onde a el lle saíse. Unha vez vino en Pasarón, acudindo ao fútbol. Un par de veces cruceino na rúa. Que tal Valero? Como te trata a vida? Pouco máis.

Ata que o atopei en Facebook. Aí deixei de recoñecelo e empecei a coñecelo. Descubrín o amante da Boa Vila, a un dos mellores promotores da imaxe de marca da cidade, a un nostálxico incorrixible. O Valero ten un auténtico museo na súa rede social, unha interminable colección de imaxes, fotografías ou vídeos relativos á historia da cidade.

No seu muro fabrica ventás a un pasado esquecido polos maiores e ignorado polos que non o son tanto. Desvela unha Pontevedra cunha ría libre de pecado, unha cidade sen coches, cos primeiros coches, con coches na zona monumental e con poucos coches outra vez. Lembra a tradición, lembra á xente que formou parte de Pontevedra, a que a levantou, a que é Pontevedra. O Lérez libre de pontes, as grandes prazas sen terrazas, as avenidas de acceso á cidade sen asfalto, as costas municipais sen fábricas. A Pontevedra do Hai que Roelo!, a que se vestía de inverno despois da Peregrina, a dos pequenos comerciantes e a das economías familiares de subsistencia. A Pontevedra de verdade. Está todo. Para o deslinde de Poio e Pontevedra tíñanlle que preguntar ao Valero.

Fai un esforzo de documentación inconmensurable. O sentimentalismo presupónselle. Pero podería ter quedado cos vestixios do pasado para goce persoal. Non quixo. O auténtico mérito do Valero está en achegar Pontevedra aos pontevedreses polo medio máis sinxelo.

A popularización da historia mediante o Facebook é un marabilloso valor que, no seu caso, merece recoñecemento. É posible que nunca leve os premios Cidade de Pontevedra, nin que sexa unha eminencia en ningún campo concreto máis que o deseño gráfico (niso si que é bo: se poden, contráteno), pero o valor que lle dá á cidade é incalculable, só comparable co agarimo co que elaborou a súa colección persoal. Grazas a ela podo dicir que agora coñezo ao cidadán José Valero Casal.

Cidadán Valero Casal
Comentarios