miércoles. 26.02.2020 |
El tiempo
miércoles. 26.02.2020
El tiempo

Cruzar o charco para sacar o DNI

Marisa Andrea Esquerdo e Carina Carmen. DP
Marisa Andrea Esquerdo e Carina Carmen. DP
Marisa Andrea Díaz Ruibal e a súa irmá Carina Carmen viaxan desde a súa Buenos Aires natal para ser "españolas de pleno dereito" como o foron os seus avós maternos emigrantes

Nunca antes o simple feito de obter o Documento Nacional de Identidade (DNI) de España había resultado tan emotivo. Marisa Andrea Díaz Ruibal e a súa irmá Carina Carmen non o pensaron dúas veces á hora de subirse a un avión e realizar unha viaxe de 9.941 quilómetros para efectuar este trámite burocrático e conseguir ser "cidadás españolas de pleno dereito".

As dúas irmás viaxaron desde Buenos Aires ata Pontevedra coa intención de poder presumir e sentirse orgullosas de ter a nacionalidade española, a mesma coa que os seus avós maternos afrontaron a principios do século XIX a viaxe inversa (de non retorno) ao país andino.

Benjamín Ruibal nacera en Cerponzóns en 1900. Con tan só 19 anos fixo a maleta e embarcouse rumbo a Arxentina en busca dun futuro mellor. O destino, que en moitas ocasións é caprichoso, levoulle a coñecer alí a Carmen, unha muller da parroquia de Lérez. Ambos tiveron unha filla, Carmen, criada por unha parella galega, que nunca mostrou interese por coñecer as raíces da súa familia. Incluso renegou da orixe dos seus antepasados porque entón os galegos non eran moi ben vistos na Pampa. De feito, chegou a vender as terras que herdara no rural de Pontevedra, "coma se quixese manterse lonxe e desfacerse das súas raíces", explica a súa filla Marisa Andrea. Lamenta que a postura da súa progenitoria condenounas durante anos a unha "desconexión absoluta" cos lugares de orixe da familia.

A propia Marisa Andrea foi quen deu o primeiro paso para reverter a situación e rescatar os lazos familiares que puidesen quedar en Cerponzóns. Decidiu porse ao choio para recuperar o contacto coa parroquia porque está convencida de que "ao coñecer as orixes un entende mellor quen é, de que está feito". Ademais, subliña que "moitos costumes, características, modos de ser, facilidades, amores e obsesións chegan desde o noso pasado". ¡E que mellor modo de facelo que coincidindo coa celebración, este fin de semana, das festas patronais do pobo onde naceu o seu avó Benjamín e en que aínda residen algúns familiares!.

As dúas irmás percorreron 9.941 quilómetros para buscar na parroquia de Cerponzóns as súas raíces familiares

Ao contrario que a súa nai, tanto Marisa Andrea como Carina Carmen desexan presumir de ser españolas, e para iso aventuráronse nun proceso polo que estiveron a esperar durante décadas e que culminaron en 2009 coa obtención da cidadanía española con residencia no estranxeiro (neste caso en Arxentina). Sacar o DNI foi este venres a guinda, o punto e final do reto que se propuxeron.

Agora son cidadás españolas de pleno dereito, aínda que en Arxentina esta condición non lles abre ningunha oportunidade. "é máis ben por un carácter afectivo", sinala Marisa Andrea, que estivera en Cerponzóns fai un lustro. Cando aterrou no aeroporto de Peinador saltáronselle as bágoas da emoción porque "era coma se trouxese comigo ao meu avó de volta á súa terra natal, á que tanto estrañaba".

Nesa primeira viaxe mergullou en Internet e contactou con Juan José Esperón, directivo da asociación O Chedeiro para saber se lle podía facilitar algunha pista para atopar a algún parente que seguise vivindo en Cerponzóns.

"Subinme ao avión soa, sen coñecer a ninguén, e viaxei a España. Sabía que existía Cerponzóns porque o investigou a través de Internet pero non sabía onde estaba esa parroquia", recorda Marisa Andrea, que aínda conserva como ouro en pano os vellos pasaportes dos seus avós maternos.

Ademais, xa está a preparar unha terceira viaxe a Cerponzóns, no que lle acompañarán as súas tres sobriñas. Aínda que di que lle encantaría poder fixar a súa residencia en Cerponzóns, asume que lle resulta complicado logo de toda unha vida alén do charco.

Arxentina, país de orixe de 125 inmigrantes

Arxentina, con 125 entradas de residentes neste país -o número máis alto desde 2008, cando a burbulla inmobiliaria aínda insuflaba aire- ocupa o quinto lugar na clasificación de países do que procede un maior volume de inmigrantes, por detrás de Venezuela, Brasil, Colombia e Perú.

A decisión adoptada por Marisa Andrea e a súa irmá Carina Carmen por viaxar desde Buenos Aires a Pontevedra, onde naceran os seus avós Benjamín e Carmen, é un caso que avala o resultado do último estudo sobre movementos migratorios publicado polo Instituto Nacional de Estadística (INE), no que se pode ver que as inmigracións triplican xa ás emigracións e que, ademais, fano con folgura. 

No primeiro semestre de 2019 contabilizáronse 3.742 persoas procedentes do estranxeiro que se mudaron ás Rías Baixas, un 253% máis que as persoas que fixeron o contrario e despedíronse de Pontevedra (1.058). 

As inmigracións cuantificadas a principios do ano pasado multiplican por tres as cifras da poscrisis, segundo o INE. De feito, entre 2012 e 2016 o cómputo final de cada semestre quedou por baixo das 2.000. 

Segundo as estatísticas, todos os inmigrantes que se trasladaron a Pontevedra só o 11,6% tiñan o seu domicilio habitual en España e outro 11,3% noutro país da Unión Europea.

Cruzar o charco para sacar o DNI
Comentarios