Marca de ofertas de emprego nas escolas de oficios

O déficit de persoal cualificado fai que moitos empresarios da hostalería recorran ao Carlos Oroza ► A súa bolsa de traballo alcanza as 180 propostas, sendo o posto de camareiro o máis solicitado ►  A Fundación Laboral da Construción xamais viu un desaxuste tan acusado entre oferta e demanda de emprego ► O sector do ladrillo necesita máis de 1.000 operarios en Pontevedra ► O perfil máis demandado, o de albanel
Un alumno y un docente de la Fundación Laboral de la Construcción.
photo_camera Un alumno e un docente da Fundación Laboral da Construcción. DP

A desesperación da patronal por atopar persoal cualificado está a palparse en directo nas escolas de oficios da provincia, onde a avalancha de ofertas de emprego está a bater todas as súas plusmarcas.

A hostalería e a construción son dúas dos exemplos máis rechamantes pois, a pesar de que ambos son sectores puxantes da economía comarcal, acusan de forma desmedida o déficit de traballadores. Un hándicap con difícil remedio a curto prazo que levou aos empresarios a acudir en masa á mismísima grella de saída: os centros de formación onde se preparan os empregados chamados a tomar a substitución dos que abandonaron o gremio de forma voluntaria ou ás alancadas.

O Carlos Oroza, desbordado polas peticións


O Centro Integrado de Formación Profesional Carlos Oroza (con sede en Pontevedra) é un dos lugares que está a experimentar "unha altísima demanda" de traballadores da hostalería que, segundo advirte o seu director, Manuel Hermo Piñeiro, non atopa precedentes nos tempos recentes: "Xestionamos unha bolsa de emprego propia e a verdade é que nunca tivemos tantas ofertas como agora para todo o sector: perfís de camareiro, cociñeiro, recepcionistas de hotel, panadeiro, pasteleiro, guía turístíco... Todo o abanico de profesionais que formamos teñen unha alta demanda", indica a preguntas deste medio.

O centro ten agora mesmo sobre a mesa 180 propostas de traballo, pero destas só cóbrense aproximadamente "entre o 25% e o 30%" porque "non hai persoal suficiente" para satisfacer as pretensións do tecido produtivo. A bolsa de emprego inclúe tanto alumnos que xa terminaron os seus estudos como outros que están aínda en fase de formación e, dos que están dispostos a aceptar un emprego, a maioría "xa están a traballar".

As xornadas maratonianas lastran a contratación: "Estamos nunha nova era na que os mozos non regalan o seu tempo"

Ademais, Hermo incide en que a temporalidade que afecta o sector xoga en contra, xa que a maior parte das proposicións concéntranse nun intervalo de tempo relativamente curto, que comprende desde Semana Santa ata mediados de setembro. Unha condenación que xera un "pescozo de botella" difícil de sortear e que aboca a moitos establecementos hostaleiros a cambiar estratexias e calendarios.

Recortan o horario e os salarios rozan os 1.500 euros


Agora mesmo o perfil máis solicitado é o de camareiro e, aínda que posiblemente as condicións seguen sen ser as óptimas, moitas das ofertas que se trasladan agora mesmo desde a hostalería son mellores ás pre-covid.

O director do Carlos Oroza asegura que a pandemia "destapou moitas cousas que estaban ocultas relacionadas coas xornadas e os horarios" e que o déficit de persoal acabou por detonar cambios. "As empresas empezaron a dar pasos" para intentar manter o barco á boia e un dos máis importantes ten que ver coa redución de horarios e o adianto do peche de cociñas. Unha evolución que, en opinión do director do Carlos Oroza, "pode axudar a atraer xente de novo" á hostalería. "Algo que lles bota moito para atrás ás novas xeracións son as xornadas, porque estamos nunha nova era na que os mozos non regalan o seu tempo. Antes había outro espírito de sacrificio. Agora esfórzanse e son responsables, pero valoran moito máis o seu tempo libre".

A mellora da parte social está acompañada dunha melloría progresiva das condicións salariais. Hoxe en Sanxenxo están a ofrecerse a camareiros máis de 1.600 euros por unha xornada con topes e, de media, a proposta contractual que se lles brinda aos alumnos do Carlos Oroza é "entre 45 e 50 horas semanais cunha retribución de 1.500 euros brutos mensuais".

"Necesidade imperioso de traballadores" na obra


A pesar de que a construción "está algo revolta" coa crise dos prezos dos materiais e os problemas de subministracións desatadas pola invasión de Rusia a Ucraína, o sector ten "unha necesidade imperioso de traballadores". Así o advirte o xerente da Fundación Laboral da Construción de Galicia, Fernando García Novo, quen asegura que o desfasamento entre oferta e demanda de man de obra nunca foi tan notorio. "Seguramente que en 2003 había máis ofertas de emprego, pero a diferenza é que antes había máis candidatos que agora", sinala a este xornal.

Un persoal roldando os 50 e con moi "pouca xente nova"


A entidade calculou no principio do ano que Galicia necesitaba preto de 3.500 profesionais da construción, dos que aproximadamente a metade serían para dar substitución aos traballadores xubilados e a outra metade para imprimir ritmo ás obras en curso (ou proxectadas a curta prazo). Dese total, á provincia de Pontevedra correspóndenlle algo máis de 1.000 xa que, do mesmo xeito que o resto da comunidade galega, adoece dun persoal moi envellecido.

A temporalidade das ofertas provoca "un pescozo de botella" que aboca a moitos establecementos hostaleiros a cambiar estratexias e horarios

O estalido da burbulla inmobiliaria varreu (a partir de 2007) a metade dos cadros de persoal e reduciu a mínimos a actividade construtora durante case unha década. O sector quedou cos máis experimentados, "os que hoxe teñen entre 50 e 60 anos" polo que a construción atópase agora cun persoal cunha idade media próxima á cincuentena e con moi "pouca xente nova". "A crise do sector fixo que os que teñen entre 18 e 20 anos estivesen case toda a súa vida coa idea de que a construción era un sector con pouco traballo. Por iso temos ese problema dun sector tremendamente envellecido no que se truncou todo o recambio xeracional".

O persoal non cualificado é "cada vez menos necesario"


A delegación provincial da Fundación Laboral da Construción (con sede en Vigo) ten máis de 150 ofertas de traballo sobre a mesa, sendo o posto de albanel o máis demandado.

As condicións laborais dítaas o convenio colectivo de cada provincia, aínda que García subliña que a construción é dos sectores con nóminas máis altas. Sen ir máis lonxe, os albaneis perciben unha retribución media de 1.500 euros ao pouco de empezar a traballar e o convenio marco contempla un incremento das nóminas do 10% para todas as categorías e o primeiro plan de pensións enfocado a un sector.

A crise inmobiliaria provocou que o sector mantivese en nómina aos traballadores con máis experiencia, que hoxe teñen entre 50 e 60 anos

O que máis demandan as empresas que chaman á porta da Fundación é persoal formado. Sobre todo agora, cando a obra está máis tecnificada que nunca e cando as marxes de beneficio son tan axustados que non deixan espazo para os operarios non cualificados, "un perfil cada vez menos necesario na obra".

Freo para executar en tempo os fondos Next Generation


A falta de profesionais formados impide ás construtoras avanzar ao ritmo que solicita a demanda e, ademais, supón un importante obstáculo para executar en tempo os fondos europeos Next Generation reservados para rehabilítación residencial. Moitas destas axudas están orientadas eficiencia enerxética, un campo no que se agudiza aínda máis a falta de man de obra especializada. "A nivel estetico pódense tapar cousas, pero a nivel enerxético as malas construcións páganse", conclúe García.

"O factor humano é importante, pero vexo cerca a chegada dos camareiros robot"

As xornadas sen teito e a precariedade laboral explican gran parte do déficit de persoal que sofre a hostalería. Pero ademais o director do Carlos Oroza, Manuel Hermo, considera que a base de candidatos viuse minguada polo estigma social que arrastraron historicamente algunhas profesións. Por exemplo, a de camareiro, "deostada" e condenada en moitas ocasións a ser o cartucho de último recurso: "Durante moitos anos era habitual escoitar que, se non valías para estudar, había que facer unha Formación Profesional e que, se tampouco valías para iso, podías ser camareiro, algo que non podemos soster, porque se trata dunha profesión moi digna que require formación constante", sinala.

O director do centro de formación confía en que as melloras nos horarios e os salarios axuden a reverter a pirámide e a oferta axústese á demanda. No entanto, tampouco esconde as súas previsións de que máis pronto que tarde o robot camareiro incorporaranse ao persoal. "Seguirá habendo traballadores profesionais, porque o factor humano é moi importante, pero vexo cerca a chegada dos camareiros robot, que se encargarán de levar as bebidas e as comidas ás mesas".

"Non hai causa que explique que a muller non teña máis representación"

Baixo o reto de ampliar a man de obra cualificada, o sector da construción expón "dúas pancas" para ampliar persoais. Unha delas pasa por convencer aos mozos de que a obra é unha área "con moito futuro" e outra por intentar incorporar a máis mulleres, cuxa presencia no sector segue sendo "minoritaria". "Cremos que a súa participación debe aumentar por xustiza social, porque non hai ningunha causa obxectiva que explique que non teña máis representación", sinala o xerente en Galicia da Fundación Laboral da Construción, Fernando García Novo.

Hoxe a construción está moi mecanizada e, sen obviar que tanto antes como agora a muller desempeña traballos que implican un importante esforzo, desde a agricultura ao coidado de persoas dependentes.

Restaurantes e bares concentran o 7% dos empregos da comarca

Segundo os datos da Seguridade Social de decembro de 2021 (últimos dispoñibles), a hostalería xera na comarca de Pontevedra 3.283 postos de traballo, que equivalen ao 7,2% do total de cotizantes. A falta de persoal cualificado retarda o crecemento do sector pero, aínda así, o número de asalariados creceu un 12% respecto dos que se contabilizaban hai unha década.

Na comarca só catro áreas económicas crean máis emprego: o comercio (8.616), as actividades sanitarias (4.948), a industria (4.510) e a construción (3.529). E no Salnés o peso do sector é incluso maior. A comarca alcanzou en decembro os 3.509 profesionais hostaleiros (o 8,5% das afiliacións).

Máis prazas de formación na nova escola de Sanxenxo

A formación de profesionais hostaleiros verase reforzada coa posta en marcha dun novo ciclo de Formación Profesional Básica de Cociña e Restauración en Sanxenxo, cuxa parte teórica será impartida no IES Vilalonga e a parte práctica no antigo colexio do Cruceiro (Vilalonga). Este último contará con 20 prazas, o que permitirá cubrir o exceso de demanda que rexistra nesta modalidade o Centro Integrado de FP Carlos Oroza.

Próximo curso

A previsión é que comece a funcionar no próximo curso (2022-2023), con 2.000 horas de formación. A súa posta en marcha provocará a desafectación do edificio de Vilalonga, que será obxecto dunha profunda remodelación por parte do Concello sanxenxino.

A construción é o terceiro produtor de emprego da comarca pontevedresa. Segundo datos da Seguridade Social de decembro de 2021, na comarca pontevedresa constan 3.529 persoas que se dedican ao mundo do ladrillo, que representan o 7,7% dos 45.543 cotizantes da comarca. O 90% traballan en pemes e micropymes, e a gran maioría son homes.

1.308

é o número de empresas da comarca que se dedican á construción, equivalentes ao 12,2% das sociedades activas en 2020 (último dato publicado). Destas 483 dedícanse á construción de vivendas, 29 a enxeñería civil e 796 a actividades de construción especializada.

A suspensión dos contratos de obra e servizo abre unha nova fronte

Do mesmo xeito que lle sucede á hostalería, a construción lida cos efectos da última reforma laboral, que eliminou os contratos de obra e servizo, uns dos máis utiliazados en ambos os sectores. As nova normativas aboca á maioría de empresarios a recorrer á figura dos contratos fijosdiscontinuos.

1.485 en paro

A falta de persoal que denuncia a patronal choca de plano coas cifras dos servizos de emprego, segundo os cales na comarca hai 918 persoas inscritas nas listas do paro como demandantes de traballo na hostalería (675 mulleres e 243 homes) e outras 567 como demandantes de emprego na construción (484 homes e 83 mulleres).

comentarios