martes. 26.01.2021 |
El tiempo
martes. 26.01.2021
El tiempo

Tres pontevedreses participan o primeiro 'cohousing' senior da comunidade

Carmela Chaos, Lupe Pérez e Antón Conde (de esquerda a dereita). DAVID FREIRE
Carmela Chaos, Lupe Pérez e Antón Conde (de esquerda a dereita). DAVID FREIRE
A iniciativa que permite non converterse nunha carga para a familia e autogestionar a última parte da vida 

¿Como quero envellecer? Antón Conde (Seixo, Marín, 1963), ferroviario de profesión, di que esa pregunta lla acaba facendo todo o mundo nalgún momento da súa vida. "Entón é cando empezas a pensar que non queres estar só, que queres seguir estando activo, que queres estar ben atendido e que queres ser dono das decisións que se tomen sobre a túa vida". Este tipo de reflexións foron as que lles levaron a el e á súa muller, Lupe Pérez (Tui, 1961), interventora de tren, a sumarse a Ancoradoiro, o primeiro cohousing senior que está a tratar de porse en marcha en Galicia. Trátase dun proxecto que funciona en réxime de cooperativa e que aposta por enfrontar o envellecemento en comunidade. "Eu desde o primeiro día tíveno clarísimo. Nunca quixen ir a unha residencia normal e non quero que a miña filla teña que estar pendente de min. É unha alternativa perfecta", di a muller. Máis ou menos o mesmo que eles pensou Carmela Chaos (Pontevedra, 1969), funcionaria da Xunta, cando se sumou á iniciativa. "En canto souben que existía este proxecto ilusioneime moitísimo. Coidar a unha persoa maior, como estou a facer eu coa miña nai, é algo que te pon no teu sitio rapidamente e báixate da nube". 

O 23 de abril de 2017 tivo lugar a primeira reunión formal para a constitución de Ancoradoiro. Agora mesmo están involucradas na iniciativa 18 persoas de entre 50 e 70 anos. O obxectivo que se marcaron é chegar a ser 100. "Con esa cifra cremos que xa sería realizable". O 14 de xaneiro deste ano, a cooperativa quedou rexistrada. "Foi un proceso longo e lento porque este tipo de novas cooperativas teñen un encaixe difícil. De feito, en Galicia somos os primeiros, os que estamos a abrir camiño. Agora que xa estamos legalizados, cremos que poderemos avanzar máis rápido", explica Antón Conde.

Antón Conde: "Aquí non se trata de facer negocio como nas residencias, que, como calquera empresa, necesitan obter un beneficio económico"

Esta fórmula de convivencia denominada cohousing senior funciona con éxito nos países do norte de Europa e en Estados Unidos. En España existen doce cooperativas en funcionamento.

"A sociedade cambiou moito duns anos a esta parte. Cada vez temos menos fillos ou ningún. Os que os temos, na súa maioría non atopan traballo á beira de casa. Tivéronse que marchar. E non van renunciar á súa vida para dedicarse a coidarche a ti. Nin ti vas renunciar á túa para irte a vivir con eles", explica o marinense, que engade a eses cambios sociais o problema do envellecemento da poboación. Segundo datos do Instituto Nacional de Estadística (INE), a comezos de 2020 a poboación maior de 64 anos en España ascendía a 9,28 millóns de persoas. "Hoxe as dinámicas de vida son completamente diferentes ás de hai uns anos e non se están dando respostas sociais adecuadas, sobre todo, por parte das administracións públicas. Cando hai modelos alternativos interesantes que ves que funcionan fóra, ¿por que non probar aquí?". 

Carmela Chaos: "Coidar a unha persoa maior é algo que che pon rapidamente no teu sitio e báixache da nube"

RESIDENCIAS. Autoxestión, comunidade, independencia e coidados son palabras que repiten os cohousers pontevedreses, que contrapoñen estes termos aos manéxanse nas residencias de maiores, tras a crise do coronavirus, máis postas en dúbida que nunca. En Galicia morreron máis de 500 anciáns nelas. En España, 23.400. "Precisamente Ancoradoiro xorde como alternativa a este tipo de xestión do envellecemento. Nas residencias ingresas normalmente cando xa estás moi maior ou moi deteriorado. Aquí o que se expón que a segunda metade da nosa vida transcorra dentro dunha comunidade, creando un proxecto común con persoas afíns. Eu teño 50 anos. Estaría disposta a irme a vivir alí xa, a facer dese espazo o meu fogar e a crear vínculos coa xente coa que vou convivir", di Carmela Chaos.

O seu modelo de convivencia, segundo aseguran, contempla a posibilidade de que as persoas cheguen a enfermar (deterioración cognitiva, alzhéimer...) ou teñan problemas de mobilidade. Explícao Lupe Pérez: "Que o envellecemento está acompañado dunha deterioración da saúde, sabémolo ben. É algo que está contemplado en todos os cohousing senior. Só en casos moi extremos podería haber algún problema. De feito, Ancoradoiro nace tamén para que non te atopes só nese tramo da vida, para que contes cunha atención específica e para que nos coidemos entre todos". O seu marido confírmao. "Un dos valores dos cohousing é precisamente o da solidariedade e axuda mutua. No proxecto está contemplado que nos coidaremos entre nós e que contaremos cunha atención básica. Se chegado o caso, as circunstancias excedésennos, a cooperativa adquiriría os servizos que, en cada caso, necesitásense, pero dun xeito económico e colectivo, que é do que se trata. Porque aquí non existe o ánimo de lucro. É dicir, non se trata de facer negocio, como si se trata nas residencias, que como calquera empresa necesitan obter un beneficio económico". 

Lupe Pérez: "Eu téñoo clarísimo: non quero ir a unha residencia normal nin quero que a miña filla teña que estar pendente de min"

CAPITAL. Por agora, os membros da cooperativa están a achegar "un pequeno capital social e unhas cotas anuais que non chegan a 2.000 euros", apunta Carmela Chaos sobre o aspecto económico. A medida que o proxecto se vaia concretando, a achega aumentará. "A cifra dependerá en gran medida de se o terreo que consigamos é público ou non. Seguimos buscando. En principio gustaríanos estar en Pontevedra ou en Vigo, pero dependerá do que atopemos. En todo caso, ser cohouser sempre será moito máis barato que calquera outro tipo de alternativa porque, insisto, nós non imos facer negocio". 

En España funcionan doce cooperativas
Aínda que en Galicia non existe ningún precedente de cohousing senior anterior a este que está a tratar de pór en marcha Ancoradoiro, en España si. En concreto, hai doce cooperativas de comunidades de maiores en funcionamento, segundo o mapa do Proxecto Movicoma (movicoma.blogs. uoc.edu), que estuda o auxe do fenómeno no territorio estatal. O mesmo proxecto ten localizadas agora mesmo 42 iniciativas en distintas fases de desenvolvemento.

Tres pontevedreses participan o primeiro 'cohousing' senior da...
comentarios