lunes. 17.05.2021 |
El tiempo
lunes. 17.05.2021
El tiempo

De librarías e de soños

ESCRIBÍN algunha vez nesta columna a miña nostalxia sobre as librarías. Máis que redactar necrolóxicas sobre o seu peche quería pór en valor, por se fose necesario, a importancia do libreiro -tamén da libreira- en calquera sistema cultural. Ademais do traballo de asesoramento, a súa verdadeira achega reside no coñecemento obxectivo e sentimental daquilo que vende, e na paixón que é quen de transmitir pola súa mercadoría. A proliferación de cadeas que replican áxiles modelos de venda foi deixando atrás un arte que aínda é posíbel atopar nalgunhas tendas onde a persoa que despacha é sabia, xa sexa na manchea de grelos que nos ofrece, xa sexa na estilográfica na que encaprichamos.

Cando a paixón de quen vende é a literatura, é quen de construír no seu negocio arquitecturas verbais fascinantes. É esa unha das razóns polas que gocei coa lectura d’ 'O último día de Terranova’', de Manuel Rivas, que ten como fío narrativo principal a historia dunha libraría, fundada en 1935 nunha cidade na que non é difícil recoñecer A Coruña, e ameazada trinta anos despois pola voracidade do mercado inmobiliario. A libraría, froito dun soño familiar que botou as redes nas afastadas augas de Terranova, converteuse en lugar de resistencia nos anos do terror, en espazo de encontro cultural, en destino de moitas maletas viaxeiras que cruzaron o Atlántico con libros clandestinos no seu interior, e tamén en casa de acollida para personaxes aos que a sociedade reservou por razóns distintas unha marxe. ‘O último día de Terranova’ é unha novela de historias familiares, políticas, amorosas, solidarias, e, como pano de fondo, tamén culturais. Alén diso, o libro é tamén unha cartografía de espazos, encerrados dalgún xeito nas paredes da libraría: Terranova, onde o avó do libreiro Vicenzo fixo cartos para fundar a empresa; Chor, raíz labrega; Bos Aires, lugar de partida das maletas clandestinas e tamén de Garúa, a moza que viaxou co peso da ditadura arxentina ás costas; e o microespazo da cámara estenopeica, verdadeiro corazón da libraría.

O nobelo de anécdotas e o catálogo de personaxes singulares -o meu preferido, sen dúbida, ‘Expectación’-, debuxados cuns trazos aos que o autor nos ten acostumadas, fan por veces esquecer o asunto principal da novela, que non é outro que o peche inminente da libraría por unha orde de desafiuzamento. Toda unha metáfora do tempo presente, como tamén o son, neste caso dun xeito de vida, as palabras que o protagonista dirixe ao xuíz no recurso contra a súa orde: "Señor Xuíz: Hai agora setenta anos, meu avó materno, Antón Ponte, o mar de Terranova e Nova Escocia, foi picando cunha agulla a xema dos dedos para evitar coa calor do seu sangue a conxelación das mans. Este home tiña un soño. Eu habito ese soño. Escríbolle dentro del".

De librarías e de soños
Comentarios
ç